ADANA – BHA
Akdeniz kıyısında, Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin oluşturduğu Çukurova Deltası’nda yer alan Akyatan Lagünü, doğal güzelliği ve biyolojik çeşitliliğiyle dikkat çekiyor. Adana’nın Karataş ilçesi sınırlarında bulunan lagün; sazlıkları, bataklıkları, tatlı su birikintileri, kumulları ve geniş sulak alanlarıyla farklı canlı türleri için önemli bir yaşam alanı oluşturuyor.
Türkiye’nin en büyük lagün gölü olarak bilinen Akyatan, özellikle kuş göç yolları üzerindeki konumu nedeniyle uluslararası öneme sahip sulak alanlar arasında bulunuyor. Yaklaşık 14 bin 700 hektarlık Ramsar alanı, yıl boyunca farklı kuş türlerine beslenme, barınma ve üreme imkânı sağlıyor.
Akyatan Lagünü’nün oluşumu, Akdeniz’in kıyı coğrafyasındaki değişimlere kadar uzanıyor.
Yaklaşık 10 bin yıl önce Akdeniz’in su seviyesindeki değişimlerle başlayan süreçte, Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin taşkınlarıyla bölgede geniş bataklık alanlar meydana geldi. Zaman içerisinde deniz dalgalarının kıyıya taşıdığı kum ve diğer malzemeler, kıyı boyunca doğal bir kumul seti oluşturdu. Bu set, bataklık alanları denizden ayırarak lagünün bugünkü biçimini almasını sağladı.
Göl ile Akdeniz arasında uzanan kumul şeridi, yer yer 20 metre yüksekliğe ulaşan tepelerden oluşuyor. Lagün, güneydoğu kesimindeki yaklaşık 2 kilometrelik dar bir kanalla denize bağlanıyor.
Denizle bağlantısı sayesinde göl ile Akdeniz arasında su alışverişi gerçekleşiyor. Su seviyesine ve mevsimlere bağlı olarak değişen bu hareketlilik, lagünün tuzluluk oranını da etkiliyor.
Akyatan’ı özel kılan özelliklerin başında kuş çeşitliliği geliyor.
Avrupa, Asya ve Afrika arasındaki göç güzergâhlarının kesiştiği Çukurova Deltası’nda bulunan lagün, özellikle kış aylarında önemli sayıda su kuşunu ağırlıyor. Anadolu’nun iç kesimlerinde göllerin donması ve kuzeyden gelen kuşların daha ılıman bölgelere yönelmesi, Akyatan’ın kışlama alanı olarak önemini artırıyor.
Lagünde flamingo, suna, fiyu, elmabaş patka, dikkuyruk ve sakarmeke gibi su kuşlarının yanı sıra yaz ördeği, turaç, saz horozu, kocagöz, akça cılıbıt, mahmuzlu kız kuşu ve küçük sumru gibi türler de görülüyor.
Ramsar alanı kayıtlarında, 1990 yılında gerçekleştirilen bir araştırmada bölgede 250 kuş türünün tespit edildiği belirtiliyor. Bu çeşitlilik, Akyatan’ın yalnızca kışlayan kuşlar için değil, göç dönemlerinde konaklayan ve bölgede üreyen türler açısından da önem taşıdığını ortaya koyuyor.
Alanda bulunan sazlıklar, çamur düzlükleri ve kumul bitki örtüsü, kuşların beslenme ve barınma ihtiyaçlarını karşılayan farklı habitatlar oluşturuyor.
Akyatan Lagünü, kuşların yanı sıra nesli tehlike altındaki deniz kaplumbağaları açısından da önemli bir ekosisteme sahip.
Göl ile Akdeniz’i birbirinden ayıran kumluk kıyı şeridi, yeşil deniz kaplumbağası (Chelonia mydas) ve iribaş deniz kaplumbağası olarak da bilinen caretta caretta (Caretta caretta) türlerinin yumurtlama ve yuvalama alanları arasında bulunuyor.
Özellikle yeşil deniz kaplumbağasının Akdeniz’deki varlığını sürdürmesi açısından önemli üreme alanlarından biri olarak değerlendirilen bölge, bu canlıların yaşam döngüsünün devamlılığı bakımından da önem taşıyor.
Kaplumbağaların üreme dönemlerinde kumsalların korunması, yuvaların zarar görmemesi ve insan kaynaklı rahatsızlıkların önlenmesi, alanın doğal dengesinin korunmasında büyük önem taşıyor.
Akyatan’ın doğal zenginliği yalnızca hayvan türleriyle sınırlı kalmıyor. Lagün çevresinde kumul, tuzcul ve sulak alan bitkilerinden oluşan zengin bir bitki örtüsü bulunuyor.
Deniz ile göl arasındaki kumullarda zakkum ve çeşitli çalı türleri yetişirken, daha iç kesimlerde mersin ve böğürtlen gibi bitkiler görülüyor. Tatlı suyun etkili olduğu alanlarda ise kamış, saz, nilüfer ve sarı süsen gibi bitkiler yetişiyor.
Bölgenin dikkat çeken bitkilerinden biri de kum zambağı. Akdeniz kıyılarının kumul ekosistemlerinde yetişen bu bitki, Akyatan’ın doğal bitki çeşitliliğinin önemli parçaları arasında yer alıyor.
Kapıköyü çevresindeki adacıklarda doğal olarak yetişen nergisler de lagünün dikkat çekici bitki varlıklarından biri. Özellikle çiçeklenme dönemlerinde bu adacıklar, sulak alanın doğal görünümüne farklı bir güzellik katıyor.
Lagün çevresindeki sazlıklar, çalılıklar ve ormanlık alanlar çok sayıda memeli hayvan için de yaşam ortamı oluşturuyor.
Bölgede saz kedisi, çakal, tilki, yaban domuzu, oklu kirpi, kirpi, yaban tavşanı, porsuk ve kuyruksüren gibi türler yaşıyor.
Denizle bağlantısı bulunan lagünde balık çeşitliliği de ekosistemin önemli parçalarından birini oluşturuyor. Kefal, levrek, çipura ve yılanbalığı gibi türler, beslenme ve üreme dönemlerinde lagün ile deniz arasındaki su hareketliliğinden yararlanıyor. Mavi yengeç de bölgenin sucul yaşamında yer alıyor.
Geleneksel dalyan balıkçılığı açısından da önem taşıyan Akyatan, doğal yaşam ile bölgedeki ekonomik faaliyetlerin bir arada bulunduğu alanlardan biri olarak öne çıkıyor.
Akyatan Lagünü’nün sahip olduğu doğal zenginlik, farklı koruma statüleriyle güvence altına alınıyor.
Lagün, 15 Nisan 1998 tarihinde uluslararası öneme sahip sulak alanları korumayı amaçlayan Ramsar Sözleşmesi kapsamında koruma altına alındı. Ayrıca 2005 yılında Yaban Hayatı Geliştirme Sahası olarak tescil edildi.
2020 yılında ise doğal sit alanı kapsamında “Nitelikli Doğal Koruma Alanı” ve “Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı” statülerinde tescil edildi.
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında bölgede kuş gözlem noktaları, iki kuş gözlem kulesi ve yürüyüş alanları bulunuyor. Kuş gözlemciliği, yaban hayatı gözlemi, doğa yürüyüşleri ve bilimsel araştırmalar da alanda gerçekleştirilebilen faaliyetler arasında yer alıyor.
Çukurova’nın bereketli toprakları ile Akdeniz’in kıyı ekosisteminin buluştuğu Akyatan Lagünü, binlerce yılda oluşan doğal yapısı, göçmen kuşlara sunduğu yaşam alanı ve deniz kaplumbağalarının üreme sahalarıyla Türkiye’nin korunması gereken önemli doğal miraslarından biri olmayı sürdürüyor.
GÜNDEM
5 saat önceUNCATEGORİZED
9 gün önceGÜNDEM
16 gün önceGÜNDEM
25 gün önceGÜNDEM
25 gün önceGÜNDEM
25 gün önceGÜNDEM
22 Kasım 2026
1
ALANYA’DA VATANDAŞIN GÜNDEMİ: ELEKTRİK, ULAŞIM VE SU BASKINI!
490 kez okundu
2
ALANYA’DA EVLERE YENİ YÜK: YILLIK 600 TL ÇÖP VERGİSİ!
437 kez okundu
3
DENİZLİ KİTAP FUARI’NDA MEDDAH ZEKİ DEMİR’DEN ÇOCUKLARA NASREDDİN HOCA GÖSTERİSİ
423 kez okundu
4
SENDİKA TEŞVİK PİRİMİ, SENDİKAL TEKELLEŞMEYE PEŞKES ÇEKİLEMEZ! SENDİKAL TEKELLEŞMEYE HAYIR DİYORUZ!
421 kez okundu
5
ALANYA’DAN DÜNYAYA UZANAN HİKÂYELER: ZEKİ DEMİR’İN KİTAPLARI DİKKAT ÇEKİYOR
379 kez okundu